Je baby sliep eindelijk wat langer, en nu wordt hij weer vaker wakker. Zijn het de tandjes? Of is het een "slaapregressie", zoals je op ouderblogs leest? Vaak speelt er meer dan één ding. Hieronder lees je wat Kind en Gezin, het ONE (Office de la Naissance et de l'Enfance) en het Nederlands Jeugdinstituut (NJi) erover zeggen.
Bestaat een slaapregressie?
In de teksten over slapen van Kind en Gezin, het ONE en de Nederlandse jeugdgezondheidszorg komt het woord niet voor. Ze beschrijven slapen als iets met ups en downs, en dat is normaal.
"Slapen groeit niet in een mooie rechte lijn van steeds beter slapen. Bij de meeste kinderen kent het ups en downs."
Tine, psychopedagoog bij Kind en Gezin
Volgens Kind en Gezin kunnen ontwikkelingsmijlpalen zoals leren zitten, kruipen of lopen, scheidingsangst of lichamelijke ongemakken de slaap van je baby verstoren. Ook spannende periodes, zoals de start in de opvang, een verhuizing of de komst van een baby, laten kinderen soms weer wakker worden, schrijft Kind en Gezin.
Leeftijden die vaak genoemd worden:
- Scheidingsangst begint meestal vanaf 6 maanden, en kan doorlopen tot in het derde levensjaar (NJi).
- Eenkennigheid ontwikkelen de meeste kinderen tussen 9 en 12 maanden (NJi). Rond 9 maanden vinden baby's het volgens het NJi meestal niet leuk om 's avonds alleen te zijn, en verwerken ze 's nachts wat ze overdag meemaakten.
Een vaste "slaapregressie van 4 maanden" staat niet in de Belgische en Nederlandse richtlijnen die hier aan bod komen. De Nederlandse richtlijn voor de jeugdgezondheidszorg beschrijft rond 3 maanden een ontwikkeling: door een dag- en nachtpatroon en betere zelfregulatie kunnen baby's dan makkelijker inslapen en langer doorslapen. Tegelijk valt volgens een Fins onderzoek dat de richtlijn aanhaalt de helft van de baby's op 3 maanden nog niet in slaap zonder een ouder erbij, en slaapt de meerderheid nog niet door (in dat onderzoek: ononderbroken tussen middernacht en 6 uur).
Tandjes: wanneer en wat merk je?
De eerste tand komt gemiddeld door rond 6 maanden, schrijft Kind en Gezin. Een eerste tandje op 12 maanden is niets om ongerust over te zijn. Is je kind 16 maanden en is er nog geen enkele tand door, ga dan langs bij de tandarts. Het ONE zegt dat alle melktanden tussen 6 en 30 maanden doorkomen.
Kind en Gezin noemt deze ongemakken bij doorkomende tandjes:
- rood en geïrriteerd tandvlees
- een lopende neus
- kwijlen
- minder eetlust
- onrustig slapen
- soms een lichte temperatuursverhoging
Ook fysieke ongemakken zoals doorkomende tanden kunnen ervoor zorgen dat slapen even moeilijker gaat, schrijft Kind en Gezin. Huilt je baby omdat er een tand doorkomt? Troost hem tot hij rustiger is en leg hem dan terug in zijn eigen bedje, raadt het NJi aan.
Om het tandvlees te verlichten, kun je zachtjes op de pijnlijke plekjes drukken of masseren, of je baby een bijtring geven (Kind en Gezin). Het ONE waarschuwt: snijd nooit in het tandvlees, het kan ontsteken.
Koorts bij tandjes: de bronnen verschillen
Kind en Gezin is daar duidelijk over: koorts en diarree worden niet veroorzaakt door doorbrekende tandjes. Tandjes kunnen hooguit een lichte temperatuursverhoging geven. Koorts betekent een lichaamstemperatuur van 38 °C of meer, en dan moet je altijd aan andere oorzaken denken. Ga met koorts of diarree naar de arts.
Het ONE formuleert het anders: volgens zijn brochure kan een ontstoken tandvlees soms wat koorts of diarree geven. Het ONE raadt aan je kind goed in de gaten te houden en zo nodig je arts te raadplegen.
Wat helpt?
Volgens de Nederlandse JGZ-richtlijn is het normaal dat baby's hulp nodig hebben om tot rust te komen. Je kunt je baby wiegen, sussen of zachtjes tegen hem praten. Gaat het slapen weer beter, bouw dat dan geleidelijk af tot je hem slaperig maar nog wakker in bed kunt leggen.
- Houd vast aan een rustig, voorspelbaar slaapritueel: het biedt houvast (Kind en Gezin, NJi).
- Meeveren met wat je kind nodig heeft is in zulke periodes de boodschap, schrijft Kind en Gezin.
- Meestal zijn problemen met slapen tijdelijk en verdwijnen ze na een aantal weken of maanden vanzelf (NJi).
Hoe lang je baby wakker kan blijven tussen twee dutjes, lees je in ons artikel over wakkertijden. Wat normaal is per leeftijd, staat in ons artikel over het slaapritme van je baby.
De nachten volgen met de Dream Sock
De Owlet Dream-app houdt bij hoe lang je baby slaapt en hoe vaak hij wakker wordt. Het helpcentrum van Owlet zegt erbij dat het normaal is dat kinderen tijdens een slaapsessie wakker worden en weer in slaap vallen. De Dream Sock meet ook hartslag en zuurstofniveau: wijkt een meting af van de vooraf ingestelde zones, dan geeft het basisstation een licht- en geluidssignaal en krijg je een melding in de app. De Dream Sock is bedoeld voor routinematige monitoring thuis van gezonde baby's. De meldingen helpen je beslissen of je medisch advies vraagt. Ze vervangen geen diagnose of behandeling door een arts. Meer vragen? Kijk bij de veelgestelde vragen.
Wanneer vraag je advies?
Maak je je zorgen over de slaap van je kind, wacht dan niet. In Vlaanderen kun je terecht bij de Kind en Gezin-Lijn (078 150 100) of je verpleegkundige van Kind en Gezin, in Nederland bij het consultatiebureau of de huisarts. Bij koorts of diarree ga je naar de arts. Bij nood bel je 112.